Pagina 1 van 1 pagina's

#34 Een zeker gevoel voor humor

Van een collega kreeg T. uit Indonesië een T-shirt cadeau waarop een tekenaar een tafereel uit het Djakarta van 1998 had afgedrukt. Je ziet een groepje winkelplunderaars wegrennen met tv’s en stereodingen - om welke toestand het precies ging, kan ik niet meer achterhalen. Dat plundershirt draag ik alleen binnenshuis, want daar buiten roept het mogelijk vragen op die ik niet kan, of wil beantwoorden: Hou je van plunderen? Heb je wel eens geplunderd? Heb je bewondering voor plunderaars?
Afgezien van het gegeven dat ik mijzelf er in het geheim inderdaad van verdenk een plunderaar in de dop te zijn (als de situatie zich zou voordoen), vraag je je af waarom iemand zo’n T-shirt op de markt brengt. Uit instemming of uit afkeer? Of, zoals dat andere shirt met “Don’t Do It Di” erop dat Britse feministes droegen aan de vooravond van het sprookjeshuwelijk, als goedbedoelde waarschuwing? Misschien was het plundershirt humoristisch bedoeld? Maar welke selecte groep grappenmakers zou er dan om lachen? Humor kan zeer plaats- tijd- en persoonsgebonden zijn.
Zo moest ik hartelijk lachen om een uitspraak in een documentaire over de getalenteerde familie Mann. Een nazaat van Thomas Mann merkt over een vriendin van Heinrich (de broer van Thomas) Mann op:“Dat iemand zó ziek en tegelijk zó ordinair kan zijn”.  Het is een terloopse opmerking die grappig is in het kader van de documentaire, waarin de stijve, gereserveerde Thomas Mann de hoofdrol speelt, en de deftige Mann-clan wordt geïnfiltreerd, zou je haast zeggen, door een ordinaire schoonzus. Ziek en ordinair zijn is op zichzelf geen rare, laat staan humoristische combinatie, behalve wanneer iemand zoiets opvalt en er zestig jaar na dato over vertelt. Het zegt iets over de vertellende persoon en over degene die er om moet lachen.
Ik moet vaak lachen om uitspraken van bekakte mensen, mensen die menen beter af te zijn dan anderen. Iemand uit Hilligersberg aan wie je vertelt dat je in het centrum van de stad woont en die dan antwoordt:“Maar kun je dáár dan je kind opvoeden?” Dat vind ik grappig.

De enkele keer dat ik naar de Nederlandse tv kijk en de pretoogjes van Ferry Mingelen zie in een VVD-bolwerk te Wassenaar (een kroeg), moet ik ook weer om hen lachen. Om hun voorspelbaarheid, hun banaliteiten. “Rita moet terug”, vinden ze allemaal. Nou is Rita niet bekakt, maar wel bekrompen en dat maakt haar stukken minder lollig. Ze is te veel een bewaker, een ex-gevangenis directeur immers, en heeft te weinig van dat spul dat echte kakkers zo grappig maakt: “Wat een interessánte trui draagt die meneer.” En: “Oh, m’n vader doet iets in de top van de xxxxxbank” of “Een nichtje zei laatst tegen prinses Annejet…”
Maar Rita hoeft niets meer op te houden om zich te onderscheiden. Het enige wat ze wil, haar diepste wens, is: bewaken. Zoals sommige jonge meisjes gevraagd naar hun beroepswens zeggen:“Ik wil iets met kinderen”, zal Rita zeggen: “Ik wil iets met hekken”. Verder wil ze natuurlijk de baas zijn over wat zich binnen die omheining afspeelt. Als ze slimmer waren geweest bij de VVD, hadden ze haar niet uitgezet als een asielzoeker, maar haar zonder ophef gepromoveerd naar een post waar ze geen kwaad kan. Nu zitten we met een loslopende bewaakster, iemand die macht wil en ordinair is tegelijk, maar helemaal niet grappig.
Misschien kan een T-shirt helpen. We zien daarop de toet van Rita en het bijschrift:“All they brought me from Capelle aan den IJssel, was this lousy T-shirt”.
(En ergens in een buitenland vraagt iemand zich af waar één en ander op slaat. Voor de zekerheid dragen ze het shirt alleen binnenshuis. Om rare vragen te voorkomen.)

Pagina 1 van 1 pagina's