Pagina 5 van 26 pagina's « First < 3 4 5 6 7 > Last »
#78 BINNENSTE BUITEN / HET OOG VAN DE NAALDIk word graag bewaakt. Het liefste door een knappe, maar rechtvaardige man met wie ik aardbeienzoentjes deel door de tralies. Aan deze wens wordt nu via een omweg tegemoet gekomen: we krijgen in onze straat, pal voor het ateliergebouw een bewakingscamera.
De belangrijkste vraag is nu: wat trek ik aan? Wie ziet mij? Als deze bewaking op afstand gebeurt door de geüniformeerde politiekleuters op hun elektronische steps dan hoef ik me niet in te spannen, zij hebben geen oog voor subtiliteiten, die zien mij pas wanneer ik in een portiek poep. Maar als daarginds in de geheime blauwe bewakingshemel de knappe prins der bewakers zit, dan moet ik mij serieus onder handen nemen en niet met een doordeweeks gezicht in een maandagbroek m’n fiets in de gang van het ateliergebouw tillen. Zal ik zwaaien naar de camera? Of elke dag een ander corsage dragen van spijkers en glimwormen - het welverdiende insigne van degene die zich dag- in-dag- uit ‘twentyfour-seven’ bekeken weet.
Het loont nu eindelijk de moeite om kunst met een grote K voor de ramen van m’n atelier te tillen, want mijn blauwe prins wil - dat spreekt - op de hoogte zijn van de ‘dernier cri’in de beeldende kunst. Galeries waar je in vrijheid in en uit kunt lopen, kennen niet die spanning van kunst die onder cameratoezicht van de politie is gemaakt, misschien dat er daarom zelden kunst wordt gekocht door de politiemannen en -vrouwen. Of de politie daadwerkelijk van kunst houdt, is me nog niet helemaal duidelijk. De snit van hun uniformen schreeuwt om een couturier met iets meer oog voor dikke bilpartijen en lome buiken. Hun taal ontbeert poëzie en humor, hun kleurgebruik is monochroom. Maar goed, we kunnen niet alles hebben. Bewaking op zichzelf is natuurlijk al een hele eer voor een verder onzichtbare kunstenaar en ik ben van plan hun oog ten volste te benutten. Allereerst zal ik een verfijnde reeks schetsen van handen waaraan afgekauwde nagels zijn teruggeplakt, op het oog uitproberen. Dan ziet de politie dat we hier voor geen kleintje vervaard zijn, dat in de wereld behalve blauw en oranje, van alles mogelijk is. De kale krijgt z’n haar terug en de afgeknipte haar nagels. Dat beeldende kunst wel wat meer is dan een slinger op je verjaardag! Zo zal ik door het oog naar binnen kruipen, het blauw laten verbleken, en zal althans de politiemacht in Rotterdam - een unicum voor Nederland - met aandacht kunst moeten bekijken.
Ik hoop maar dat ze niet flauwvallen van bewondering bij zoveel bewakingskunst. En dat ze als het even kan, keihard optreden en kunst kopen.
Mijn adres is nu bekend.
#77 BINNENSTEBUITEN/ HET GOKPENSIOEN
Op boeren en kunstenaars moet de staat altijd geld toeleggen. Toen ik nog schreef voor de kost en er in EEG-verband sprake was van een boterberg en een melkplas, snakte ik vaak naar een tekstberg, een gesubsidieerde berg voor overtollige teksten. Op die manier zou ik, net als de boeren, m’n concurrentiepositie op de markt prima hebben kunnen handhaven. Bij de woorden ‘pensioenopbouw’ of, het lelijke, valse, ‘zwitserlevengevoel’ begon ik als een hyena te lachen. Want wie als free lancer net kan rondkomen, spaart niet voor later. Zo zit dat.
Maar zeven nachten geleden verscheen de Elegast in mijn droom. Hij zei:“Marike, Marike, je moet gaan beleggen om je pensioen bijelkaar te gokken”. Ik vertelde over die droom aan T., maar hij luisterde nauwelijks, want bijna niets is zo saai als een droom uit de tweede hand.
De nacht daarop werd ik bevend wakker doordat de Elegast opnieuw in mijn droom verscheen, dit keer verdacht ogend als Nina Brink. “Marike, Marike, je moet onmiddellijk geld gaan beleggen om je pensioen bij elkaar te gokken”. Potverdorie, dacht ik. Misschien zit er iets in. Is het hele bestaan soms geen gok? Had Albert Einstein, die veel beter kon denken dan ik, niet beweerd dat God wel dobbelt? En als iemand die niet eens bestaat, dobbelt, waarom ik dan niet?
(Tijd is geld! Het planetarium van Eise Eisinga, getekend door H. Noordmans in het jaar 2000.)
Vier nachten geleden dook de Elegast voor de derde keer op terwijl ik naast de snurkende T. droomde van eieren van purschuim en hangende trappen. “Marike! je moet dadelijk gaan beleggen, richt een beleggingsclub op.”
T. leek het wel wat, zo’n club. Maar twee is geen club. Tijdens een feestje van een jarige kunstenaar - ze noemde het:“Het feest van de armoede en de ouderdom” - vroeg ik de aanwezige armoedzaaiers of ze lid wilden worden van mijn gokvereniging. “Wie gokt maakt een kans!”, zei ik tegen Heer Stout. “Gedver”, antwoordde hij, “moeten we dan hele avonden over firma’s gaan praten?” Iemand anders meldde:” Alleen als je veel geld inlegt, verdien je veel. Met jouw honderd Euro begin je niets, dan heb je na een jaar van gokken misschien honderdentien Euro.”
De jarige antwoordde zonder aarzelen:“Bah! Nee hoor. Bij de dag leven, is de enige manier om netjes oud te worden.” Alleen J.H. ging serieus op m’n voorstel in en kwam op de proppen met termen als ‘gespreid beleggen’ en ‘put opties’.
Tijdens het trappen naaien denk ik nu veel aan firma’s en beursgenoteerde bedrijven die het in de toekomst zullen maken. Misschien ga ik gokken op de elektrische auto die Joris Luijendijk in zijn column in de NRC aanprijst. Volgens mij zit daar muziek in, net als in zonne-energie. Ik geloof erin. Ik gok voor mijn pensioen op de elektrische paardenkrachten. Het Elektrische PaardenkrachtGevoel. Klinkt heel wat beter dan het gezwijmel van zwitserleven, nietwaar!
#76 BINNENSTEBUITEN/ ECHT PLAT
Hoe je dingen “echt plat” krijgt , is niet bepaald een vraag voor iemand die ruimtelijk werk maakt. Dat is iets voor strijkers en schoonmakers. Daarom doe ik in het atelier niets aan de schoonmaak, in een heel enkel geval veeg ik de boel wel eens aan voordat ik begin met een volgend project. Daar houdt het zo’n beetje op. Een collega die in hetzelfde gebouw werkt, vindt dat te weinig. Zij zoog onze gemeenschappelijke gang, want het was hier “een smerige boel”. Tot dat moment was het vuil in de gang me niet opgevallen en het idee dat er wel eens gezogen kon worden, was zelfs nooit bij me opgekomen. Waar gehakt wordt, vallen spaanders en die laat ik op m’n werk graag liggen. Thuis gaat dat anders. Daar heb ik met gemak de stofzuigwisseltroffee 2010 gewonnen, maar T. komt wat huishouden aangaat, hijgend op een tiende plaats te staan. Hij ziet ons huis zoals ik m’n atelier zie: als een werkplaats. En dat terwijl we zo veelbelovend begonnen! Toen ik hem leerde kennen, beweerde hij:“Ik ben een echte Glorixman”. Al gauw bleek dat echte glorixmannen volstaan met veel Glorix in de wc te spuiten en dat is het dan. Om het schoonmaken aan te moedigen gaf ik hem dit boek cadeau:
Is hij door dit prachtboek een ‘domestic God’ geworden? Nee. Heeft hij het gelezen? Hij keek ernaar, zoals een moslim naar The Satanic Verses kijkt. T, doet namelijk elke dag de afwas, na een dag hard werken. Hier komen we bij het cruciale punt van ons, en naar ik aanneem vele, huishoudens: wie met z’n werk het meeste geld inbrengt in een huishouden, hoeft het minste tijd te besteden aan schoonmaken. Is dat een rechtvaardige gang van zaken? Misschien niet. Misschien wel. Ik kan als ‘creatieve ondernemer’ m’n eigen tijd indelen en doe dus het meest aan opruimen en soppen. T. zit nolens volens vastgespijkerd achter z’n bureau, zou ook liever z’n eigen tijd indelen en net als ik een liederlijk en losbandig leven willen leiden. Maar dat kan niet, want dan hebben we onvoldoende inkomsten. Ben ik daarmee een potverteerder die een ander voor zich laat werken en die nog klaagt op de koop toe? Is mijn werk dan geen werk? Ben ik een soort vrijwilliger? Is werk pas werk als je er (goed) mee verdient?
In de ogen van velen is dat inderdaad zo. Inderdaad. Immers, de eerste vraag die mensen me stellen zodra ze horen dat ik beeldend kunstenaar ben, is:“Kun je daarvan leven?”
(Waaahhhhhhh.) “Nee”, antwoord ik dan. Zonder bijbaantjes en zonder man die me subsidieert, is dat onmogelijk. Maar hoe moet ik mijn werk dan noemen. Een maniakale, tijdrovende bezigheid? Kan ik ons huishouden pas eerlijk verdelen als ik roem en veel geld binnensleep, of is er ook een ander antwoord te bedenken.ALLE SUGGESTIES ZIJN WELKOM!
#75 BINNENSTEBUITEN/ ESPRIT D’ESCALIER
Aan ‘Esprit d’Escalier’ heeft het me nooit ontbroken en vooral nu niet. Dagelijks soldeer en naai ik traptreden, want er moet binnenkort (in november dit jaar) een huis af zijn waarin u en ik kunnen rondwandelen: een trappenhuis. Een ruimte vol hangende trappen. Dit zaaltje, inclusief trappen, zit al heel lang in m’n hoofd en pas nu krijg ik de gelegenheid de mouw binnenstebuiten te keren om te laten zien hoe het er van binnen uitziet.
In januari, februari en maart vroor ik nog vast aan m’n soldeerbout, maar inmiddels is het buiten en dus binnen ook, warmer, en gaat’t vlotter met het werk aan de trappen. Maar, het blijft productiewerk. De trappen plus zaaltje, heb ik immers al bedacht, dus is het een kwestie van veel muziek luisteren, kilometers maken, werk uitvoeren, om het hardst solderen. Voor zoiets worden gewoonlijk Polen uitgenodigd en daarbij denk ik dan onmiddellijk aan m’n jongste broer, R., die naar Polen is ge"emigreerd. Hij is echter niet het type voor fabrieksmatige geduldwerkjes; ik zie hem nog geen asperges steken, doperwten ontpulken of katoen plukken, laat staan trappen naaien. Vooral dat laatste zou, denk ik, grote woede bij hem oproepen. M’n broer is voor dit karwei niet de juiste Pool; hij is geen aspergepool, hij is een talenPool, in zijn thuisland Nederland, kennelijk nog steeds geliefd bij vrouwen.
Geregeld kom ik (aardige) vrouwen tegen die mij ergens van kennen. Maar waarvan? Niet van mijzelf. Aha, ik ben de zus van R. Gretig vragen ze:” Is hij daar nou gelukkig?”
Wat moet ik antwoorden? In alle eerlijkheid (dat komt ook voor) zeg ik:” Geen idee, maar ik geloof van wel.” Getrouwd, 1 kind, 1 goede baan. Hij hoeft geen asperges te steken, daar is hij niet geschikt voor.
Bij gebrek aan Polen zal ik de trappen dus zelf moeten naaien, anders doet niemand het.
#74 BEWEEGREDENEN
GROEPSFOTO MET TRUFFELS
Het uitzicht in de Ardennen veranderde in met zilverpapier omhulde tandenstokers. De toppen raakten m’n zenuwen. Zou de noodtandarts in Luik uitsluitend Frans spreken, dan zou ik in zelfgeknutseld Frans moeten zeggen: “Ik heb pijn tegen een grote tand, naar boven, rechts”. Maar de tandarts sprak ook Duits, een taal die zich beter leent voor pijnen van zilverpapier. Er werd een groepsfoto gemaakt van tanden en kiezen, een portret waarop ik eruit zie alsof ik na 20.000 jaar ben opgevist uit de diepzee.
“Eine Entzundung. Schrecklich”, constateerde de tandarts. Ze droeg haar haar zoals vroeger Josephine Baker, verdoofde pijnloos, boorde een gat waarin een babytruffeltje paste en gaf pillen mee tegen napijnen.
In tandartsenstad Luik kocht ik na de tijdelijke reparatie, een truffel. Het was ijzig koud buiten. De wind sneed iedereen de pas af, haakte in m’n verdoofde mond, sloop op z’n hurken langs de uitgeboorde kies, ha! ik voelde niets, en joeg ons terug naar de auto.
In het huisje bleek de truffel een splijtzwam te zijn in ons gezelschap. De kwalitari"er, zoals hij zich noemt, kwam in opstand:“Zo duur, daar gaan wel zes forellen in”. Een stroeve week verdween in een holle kies.
Terug in Rotterdam was het geld dat ik met verkoop tijdens de kunstkerst had verdiend nog steeds niet overgemaakt. (Ik had er zeker vier truffels van kunnen kopen.) M’n eigen tandarts vulde op de laatste dag van het jaar het gat. Hij metselde de zenuwen dicht met een noodvulling. Alsof er besloten was dat ik me nergens meer druk om moest maken.
